Οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν συγκρότησαν «ελίτ» ιρακινούς σιιτικούς πυρήνες για να επιτεθούν σε γείτονες του Κόλπου

Νέες, ευέλικτες ομάδες κρούσης, που ελέγχονται απευθείας από τους Φρουρούς της Επανάστασης, παρακάμπτουν τις παραδοσιακές φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές. Στο στόχαστρο αμερικανικές βάσεις και υποδομές σε Κουβέιτ, Σαουδική Αραβία και Εμιράτα.

Σε μια στρατηγική μετατόπιση που ανατρέπει τις ισορροπίες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) έχει συγκροτήσει ένα νέο, σκιώδες δίκτυο επιχειρησιακών πυρήνων στο Ιράκ.

Στόχος της Τεχεράνης είναι η διεξαγωγή πληγμάτων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) εναντίον κρατών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, αποφεύγοντας παράλληλα την ανίχνευση από τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Σύμφωνα με διασταυρωμένες πληροφορίες που παραχώρησαν στο Reuters οκτώ ιρακινές πηγές -στις οποίες περιλαμβάνονται αξιωματούχοι των ενόπλων δυνάμεων, στελέχη των υπηρεσιών ασφαλείας και διοικητές τοπικών πολιτοφυλακών-, τρεις έως τέσσερις νέοι πυρήνες έχουν ήδη αναλάβει δράση.

Κάθε ομάδα αποτελείται από περίπου 10 επίλεκτους Ιρακινούς σιίτες μαχητές, εξειδικευμένους στον χειρισμό drones και τις τηλεπικοινωνίες.

Το ιστορικό των πληγμάτων

Από τις 20 Απριλίου έως τις 17 Μαΐου, οι συγκεκριμένοι θύλακες εξαπέλυσαν τουλάχιστον επτά επιθέσεις με drones από ερημικές περιοχές κοντά στη Βασόρα και τη Σαμάουα του νοτίου Ιράκ.

Στο στόχαστρο βρέθηκαν υποδομές στο Κουβέιτ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Μεταξύ των στόχων συγκαταλέγονται η αεροπορική βάση «Άλι Αλ Σάλεμ» στο Κουβέιτ, όπου σταθμεύουν αμερικανικά στρατεύματα, καθώς και στρατιωτικός τερματικός σταθμός στο διεθνές αεροδρόμιο της χώρας.

Παράλληλα, εξετάζεται η εμπλοκή των πυρήνων αυτών στην επίθεση της 17ης Μαΐου που προκάλεσε πυρκαγιά στον πυρηνικό σταθμό «Μπαράκα» των Εμιράτων, καθώς και σε τρία drones που αναχαιτίστηκαν την ίδια ημέρα στον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας.

Παράκαμψη των παραδοσιακών δικτύων

Αν και πολλά από τα μέλη των νέων οργανώσεων στρατολογήθηκαν από τις τάξεις της «Ισλαμικής Αντίστασης στο Ιράκ» -της ευρείας ομπρέλας που συσπειρώνει τις σκληροπυρηνικές σιιτικές παρατάξεις-, οι νέοι πυρήνες δρουν εντελώς αυτόνομα.

Αναφέρονται απευθείας στην ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης στην Τεχεράνη, παρακάμπτοντας την επίσημη ιεραρχία των τοπικών πολιτοφυλακών.

Η τακτική αυτή υπαγορεύεται από την ανάγκη του Ιράν να διατηρήσει τη δυνατότητα «εύλογης άρνησης» (plausible deniability).

Με τον τρόπο αυτό, προστατεύει τις μεγάλες φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές του Ιράκ από τα αμερικανικά αντίποινα και αποφορτίζει την πολιτική πίεση που δέχεται η κυβέρνηση της Βαγδάτης.

«Οι νέες ομάδες είναι μικρότερες, ιδεολογικά πιο ακραίες και αυστηρά ελεγχόμενες.

»Αντικατοπτρίζουν την ανάγκη του Ιράν να εξοικονομήσει πόρους λόγω της οικονομικής ασφυξίας που υφίσταται», επισημαίνει ο Τζασίμ αλ-Μπαχάντλι, αναλυτής και συνταξιούχος στρατηγός του ιρακινού στρατού.

Περιφερειακή απομόνωση και αλλαγή δόγματος

Η αναδιοργάνωση του δικτύου επιρροής της Τεχεράνης έρχεται ως συνέπεια των βαρύτατων πληγμάτων που έχει υποστεί ο λεγόμενος «Άξονας της Αντίστασης».

Μετά την έναρξη των εχθροπραξιών τον Οκτώβριο του 2023, το Ισραήλ έχει αποδυναμώσει σημαντικά τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ενώ οι Χούτι στην Υεμένη βρίσκονται αντιμέτωποι με αγγλοαμερικανικά αεροπορικά πλήγματα.

Παράλληλα, η ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ στη Συρία τον Δεκέμβριο του 2024 απέκοψε μια κρίσιμη γραμμή ανεφοδιασμού, απομονώνοντας περαιτέρω γεωπολιτικά το Ιράν.

Επιπλέον, η πρόσφατη υπογραφή ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης για τον τερματισμό των μεταξύ τους συγκρούσεων δεν περιέλαβε το ζήτημα των περιφερειακών πληρεξουσίων (proxies), καθώς η ιρανική διπλωματία ξεκαθάρισε ότι η στήριξη στις «ομάδες αντίστασης» δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Πολιτικό ναρκοπέδιο για τη Βαγδάτη

Η ανάδυση αυτών των πυρήνων αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία για τον νέο πρωθυπουργό του Ιράκ, Άλι αλ-Ζαΐντι, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα με τις ευλογίες της Ουάσιγκτον προκειμένου να αναχαιτιστεί η επιρροή του φιλοϊρανού πρώην πρωθυπουργού Νούρι αλ-Μάλικι.

Ήδη, ισχυρές σιιτικές παρατάξεις, όπως η «Ασαΐμπ Αχλ αλ-Χακ» και οι «Ταξιαρχίες Ιμάμ Αλί», δήλωσαν έτοιμες να παραδώσουν τα όπλα τους στο κράτος για να ενταχθούν στην πολιτική σκηνή, θορυβημένες από τις αυστηρές προειδοποιήσεις της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Άλι αλ-Ζαΐντι καταδίκασε απερίφραστα τις επιθέσεις εναντίον των χωρών του Κόλπου, χαρακτηρίζοντάς τες εγκληματικές πράξεις, και εξήγγειλε τη διεξαγωγή κοινής έρευνας.

Παράλληλα, κατά τη συνάντησή του με τον Αμερικανό απεσταλμένο Τομ Μπάρακ, δεσμεύτηκε για τον πλήρη αφοπλισμό των παράνομων οργανώσεων, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι το ιρακινό έδαφος δεν θα μετατραπεί σε εφαλτήριο περιφερειακής αποσταθεροποίησης.

Ωστόσο, ο στρατιωτικός εκπρόσωπος της κυβέρνησης, Σαμπάχ αλ-Νουμάν, απέφυγε να δώσει διευκρινίσεις για την πορεία των ερευνών, αναδεικνύοντας τις λεπτές ισορροπίες που καλείται να τηρήσει η Βαγδάτη ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν.

Αναλυτικά: Πρώιμη δοκιμασία για τον νέο πρωθυπουργό του Ιράκ

Ιρακινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το IRGC στράφηκε στους νέους πυρήνες για να διατηρήσει την εύλογη δυνατότητα άρνησης, να εκτρέψει την ευθύνη από τις κύριες υποστηριζόμενες από το Ιράν ομάδες της χώρας και να μειώσει την πίεση των ΗΠΑ στη Βαγδάτη να τις αφοπλίσει.

Οι ιρακινές δυνάμεις ασφαλείας έχουν περιορισμένες πληροφορίες για τις ομάδες, αλλά εργάζονται για να αποκαλύψουν τις αλυσίδες διοίκησής τους για να βοηθήσουν στην πρόληψη μελλοντικών επιθέσεων, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.

Οι ομάδες περιλαμβάνουν ελίτ μαχητές με τεχνογνωσία σε επιχειρήσεις drones και επικοινωνίες, πρόσθεσαν.

Η Τεχεράνη δαπάνησε δεκαετίες και δισεκατομμύρια δολάρια χτίζοντας το δίκτυο των περιφερειακών συμμαχιών της, το οποίο έχει εξασθενήσει σοβαρά από τότε που η υποστηριζόμενη από το Ιράν παλαιστινιακή τρομοκρατική ομάδα Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023.

Το Ισραήλ έχει σφυροκοπήσει τη Χαμάς στη Γάζα και τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ενώ το κίνημα των Χούτι στην Υεμένη έχει στοχοποιηθεί από αμερικανικές και βρετανικές αεροπορικές επιδρομές.

Ο Σύρος Πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ ανατράπηκε τον Δεκέμβριο του 2024, αποκόπτοντας μια σημαντική οδό ανεφοδιασμού για τις ιρακινές πολιτοφυλακές και απομονώνοντας περαιτέρω την Ισλαμική Δημοκρατία.

Αντί να διατηρεί ένα ευρύ δίκτυο καλά χρηματοδοτούμενων ομάδων στο Ιράκ, το Ιράν φαίνεται τώρα να βασίζεται σε έναν περιορισμένο αριθμό «πιο ριζοσπαστικοποιημένων στελεχών που είναι πρόθυμα να λειτουργήσουν με λιτότερη οικονομική υποστήριξη, δίνοντας προτεραιότητα στην πίστη, τη δυνατότητα άρνησης και τον επιχειρησιακό αντίκτυπο έναντι της μαζικής στρατολόγησης», δήλωσε ο Μπαχάντλι, ο ειδικός σε θέματα πολιτοφυλακών.

Οι νέες ομάδες αποτελούν μια πρώιμη δοκιμασία για τον Ζαΐντι του Ιράκ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον περασμένο μήνα μετά από πίεση των ΗΠΑ στην κυρίαρχη συμμαχία των σιιτικών πολιτικών μπλοκ να αποτρέψει την επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού Νούρι αλ-Μάλικι, ο οποίος έχει στενούς δεσμούς με το Ιράν.

Η Βαγδάτη ισορροπεί εδώ και καιρό σε τεντωμένο σχοινί ανάμεσα στους δύο στενότερους συμμάχους της, την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, μια πράξη εξισορρόπησης που έγινε πιο δύσκολη κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Οι επιθέσεις που προέρχονται από το Ιράκ κινδυνεύουν επίσης να τορπιλίσουν τις επίπονες προσπάθειες της Βαγδάτης να ανοικοδομήσει δεσμούς με τους πλούσιους γείτονες του Κόλπου, οι οποίοι είχαν διαταραχθεί από τότε που ο Σαντάμ Χουσεΐν εισέβαλε στο Κουβέιτ το 1990, αλλά είχαν αρχίσει να ξεπαγώνουν τα τελευταία χρόνια.

Το Κουβέιτ, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ κάλεσαν τους απεσταλμένους του Ιράκ τον Απρίλιο για να διαμαρτυρηθούν για τα πλήγματα.

Οι ιρακινές Αρχές ερευνούν εάν σε αυτές περιλαμβάνεται μια επίθεση με drone της 17ης Μαΐου που προκάλεσε πυρκαγιά στον πυρηνικό σταθμό Μπαράκα, δήλωσαν αξιωματούχοι ασφαλείας.

Η Σαουδική Αραβία δήλωσε ότι αναχαίτισε τρία drones που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της από το Ιράκ την ίδια ημέρα, μια επίθεση που οι ιρακίνοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι πραγματοποιήθηκε από μια νέα ομάδα.

Ο Ζαΐντι καταδίκασε τις δύο επιθέσεις, περιγράφοντάς τες ως εγκληματικές πράξεις, και υποσχέθηκε κοινή έρευνα και με τις δύο χώρες του Κόλπου για να επαληθευτεί εάν το ιρακινό έδαφος χρησιμοποιήθηκε για τη στοχοποίησή τους.