Ανάλυση για Βενεζουέλα: Η άσκηση διοίκησης σε κυρίαρχη χώρα χωρίς διεθνή εντολή παραπέμπει σε παράνομη κατοχή

Η επικοινωνιολόγος Μαρωβήτα Νικολαϊδου, σε άρθρο της στο Θρακικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναλύει τις πολυεπίπεδες συνέπειες της επιχείρησης «Absolute Resolve», η οποία οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο. Η ανάλυση κινείται πέρα από το επιχειρησιακό σκέλος, εστιάζοντας στη θεσμική ρήξη που προκαλεί η πρόθεση της Ουάσιγκτον να ασκήσει άμεση διοίκηση στη Βενεζουέλα.

Η επιχείρηση «Absolute Resolve» και η κρίση θεσμών

Η αρθρογράφος εξετάζει την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να συλλάβει τον εν ενεργεία αρχηγό κράτους της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, χαρακτηρίζοντάς την ως μια κίνηση που υπερβαίνει τα εσκαμμένα των διεθνών σχέσεων.

Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από την «επιβολή του νόμου» (law enforcement) στην πολιτική διακυβέρνηση μιας ξένης χώρας από τις ΗΠΑ, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα νομιμότητας, κυριαρχίας και συνταγματικής τάξης.

1. Το επιχειρησιακό σκέλος και η ρητορική της «διοίκησης»

Η επιχείρηση, με την κωδική ονομασία «Absolute Resolve», διήρκεσε περίπου δύο ώρες και περιλάμβανε ευρεία κινητοποίηση αεροπορικών και ειδικών δυνάμεων για την εξουδετέρωση της αεράμυνας του Καράκας.

Ωστόσο, η Νικολαϊδου επισημαίνει ότι η πολιτική βαρύτητα δεν έγκειται στην ίδια τη σύλληψη, αλλά στη δήλωση του Προέδρου Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα μέχρι την ολοκλήρωση μιας «ορθής μετάβασης».

Η φράση «America is going to run Venezuela» δημιουργεί ένα επικίνδυνο νομικό κενό, καθώς η άσκηση διοίκησης σε κυρίαρχη χώρα χωρίς διεθνή εντολή παραπέμπει σε παράνομη κατοχή.

2. Διεθνές Δίκαιο και Αμερικανικό Σύνταγμα

Η ανάλυση υπογραμμίζει την αντίφαση με τον Χάρτη του ΟΗΕ (Άρθρο 2(4)), ο οποίος απαγορεύει τη χρήση βίας κατά της εδαφικής ακεραιότητας κράτους.

Νομικό Προηγούμενο: Γίνεται σύγκριση με την εισβολή στον Παναμά το 1989, σημειώνοντας όμως μια ειδοποιό διαφορά: τότε οι ΗΠΑ στήριξαν μια τοπική κυβέρνηση, ενώ τώρα διεκδικούν οι ίδιες τον διοικητικό έλεγχο.

Εσωτερική Σύγκρουση: Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, η επίκληση του Άρθρου ΙΙ του Συντάγματος για την προστασία του προσωπικού που εκτελεί το ένταλμα χρησιμοποιείται ως νομικό έρεισμα, όμως ειδικοί προειδοποιούν ότι αυτό δεν νομιμοποιεί τη διακυβέρνηση ξένης χώρας, η οποία απαιτεί και τη σύμφωνη γνώμη (και χρηματοδότηση) του Κογκρέσου.

3. Η θεσμική αντιπαράθεση και το «κενό» διαδοχής

Η αρθρογράφος παραθέτει τις έντονες αντιδράσεις ηγετικών στελεχών των Δημοκρατικών (Τζέφρις, Σούμερ, Κέιν), οι οποίοι καταγγέλλουν την παράκαμψη του Κογκρέσου και προειδοποιούν για τον κίνδυνο μιας νέας μακροχρόνιας εμπλοκής, ανάλογης με το Ιράκ.

Παράλληλα, η σύγχυση γύρω από τον ρόλο της Αντιπροέδρου Ντέλσι Ροντρίγκεζ -η οποία διέψευσε τους ισχυρισμούς περί συνεργασίας με τις ΗΠΑ- αναδεικνύει το πολιτικό αδιέξοδο και την έλλειψη ερείσματος για μια ομαλή μετάβαση επί του εδάφους.

Η Νικολαϊδου καταλήγει ότι η υπόθεση της Βενεζουέλας αποτελεί μια οριακή δοκιμασία για:

Την Αμερικανική Δημοκρατία: Αν η εκτελεστική εξουσία μπορεί να δρα χωρίς θεσμικούς περιορισμούς.

Το Διεθνές Σύστημα: Αν η ισχύς μπορεί να επανακαθορίζει το «επιτρεπτό» παρακάμπτοντας την κυριαρχία των κρατών.

Διαβάστε το ΠΛΗΡΕΣ άρθρο ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ πατώντας ΕΔΩ