Οι Ταλιμπάν απαγόρευσαν τη μόρφωση στα κορίτσια – Κάποια κορίτσια πηγαίνουν σε «κρυφά σκολειά»

Απαγόρευση φοίτησης για τα κορίτσια στο Αφγανιστάν. Μυστικά δίκτυα συνεχίζουν την εκπαίδευση. Η Μοχαντέσα Χασανί έδινε εξετάσεις για τη δέκατη τάξη στην Καμπούλ πριν από μερικά χρόνια, όταν ξαφνικά ένας καθηγητής εισέβαλε στην αίθουσα.

«Ήταν τρομοκρατημένος. Μας είπε: “Φύγετε όλοι τώρα. Αφήστε τα γραπτά σας, αφήστε τις εξετάσεις… τρέξτε στα σπίτια σας”», δήλωσε στην εκπομπή The Current η Χασανί, η οποία ήταν 15 ετών εκείνη την εποχή.

Ήταν Αύγουστος του 2021 και οι Ταλιμπάν ανακτούσαν την εξουσία στο Αφγανιστάν.

Η Χασανί έμεινε μήνες εκτός τάξης, επιστρέφοντας μόνο όταν ξεκίνησε η νέα σχολική χρονιά την επόμενη άνοιξη.

Όμως, την ώρα του μεσημεριανού γεύματος, ο διευθυντής της ανακοίνωσε ότι η εκπαίδευση των κοριτσιών άνω της έκτης τάξης απαγορευόταν πλέον βάσει του νόμου των Ταλιμπάν.

Η πρώτη της μέρα στην ενδεκάτη τάξη θα ήταν και η τελευταία της.

«Ήταν σαν εφιάλτης. Δεν φαινόταν αληθινό», θυμάται η ίδια.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, οι περιορισμοί παραμένουν σε ισχύ, αποκλείοντας εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια από την ανώτερη εκπαίδευση.

Ωστόσο, δεν αποδέχτηκαν όλοι τις αποφάσεις των Ταλιμπάν. Η Χασανί κατάφερε να συνεχίσει την εκπαίδευσή της -ακόμη και να αποφοιτήσει- χάρη σε ένα δίκτυο υπόγειων τάξεων στο Αφγανιστάν, το οποίο υποστηρίζεται από τον οργανισμό Daricha School με έδρα το Τορόντο.

Ο οργανισμός ιδρύθηκε από τον Χαζράτ Ουαρίζ, πρώην πανεπιστημιακό καθηγητή και κυβερνητικό στέλεχος στο Αφγανιστάν από το 2002 έως το 2013, ο οποίος πλέον διαμένει στον Καναδά.

Ο ίδιος εξήγησε ότι η λέξη «daricha» σημαίνει παράθυρο και το έργο τους στοχεύει στη δημιουργία «ενός παραθύρου προς ένα καλύτερο μέλλον, ενός παραθύρου προς μια κοινωνία… όπου υπάρχει η δυνατότητα να πεις “όχι”, να ρωτήσεις “γιατί”».

Το Daricha στηρίζει 175 εκπαιδευτικούς και περισσότερους από 6.000 μαθητές, παραδίδοντας μαθήματα όπως μαθηματικά, θετικές επιστήμες και αγγλικά.

Οι παράνομες τάξεις στεγάζονται στα σπίτια των δασκάλων, με νεαρά κορίτσια συχνά σκυμμένα πάνω από φυλλάδια εργασίας, καθισμένα σταυροπόδι στο πάτωμα.

Αυτές οι προσπάθειες δεν στερούνται κινδύνου.

«Υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλειά τους. Μπορεί να τεθούν υπό κράτηση, να συλληφθούν, να βασανιστούν», δήλωσε ο Ουαρίζ.

Οι θανάσιμες επιπτώσεις της εκπαιδευτικής απαγόρευσης

Παρά τον κίνδυνο, ο Ουαρίζ ανέφερε ότι καμία τάξη του Daricha δεν έχει δεχθεί επιδρομή από τους Ταλιμπάν από τότε που ξεκίνησαν τα μαθήματα τον Οκτώβριο του 2021.

Υποστηρίζει ότι αυτό οφείλεται στην προστασία των τοπικών κοινοτήτων, καθώς συχνά οι ίδιοι οι γονείς προσεγγίζουν τον οργανισμό για να ζητήσουν τη δημιουργία τμημάτων.

Οι εκπαιδευτικοί είναι κυρίως γυναίκες, πρόσθεσε, οι οποίες βλέπουν το έργο τους ως μια μορφή αντίστασης στα διατάγματα των Ταλιμπάν που τερμάτισαν τις καριέρες τους.

Οι μισθοί τους χρηματοδοτούνται εν μέρει από δωρεές της αφγανικής διασποράς.

Η παροχή αυτής της εκπαίδευσης μπορεί να αποβεί σωτήρια, συμπλήρωσε ο Ουαρίζ, καθώς για πολλά νεαρά κορίτσια η μόνη εναλλακτική είναι ο γάμος – ορισμένες φορές με τη βία.

Αυτά τα λίγα χρόνια στέρησης της εκπαίδευσης είχαν τεράστιο αντίκτυπο στο Αφγανιστάν και «θανάσιμες συνέπειες για τις γυναίκες και τα κορίτσια», δήλωσε η Λόριν Όουτς, εκτελεστική διευθύντρια του Right to Learn Afghanistan (RtLA), μιας καναδικής ΜΚΟ που βοηθά τις Αφγανές να έχουν πρόσβαση στη μάθηση.

Η ίδια επισήμανε την αύξηση των ποσοστών παιδικών γάμων, το επιδεινούμενο χάσμα στον αλφαβητισμό και τις περιορισμένες προοπτικές απασχόλησης, με φόντο την αυξανόμενη φτώχεια.

«Πρόκειται επίσης για μια πραγματικά κακή πολιτική διακυβέρνησης και ανάπτυξης, διότι πλήττεται ολόκληρη η χώρα· ολόκληρη η οικονομία του Αφγανιστάν συμπαρασύρεται προς τα κάτω από αυτό», ανέφερε.

Η Όουτς σημείωσε ότι το RtLA δέχεται συχνά μαρτυρίες από γυναίκες και κορίτσια που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας και «χάνουν την ελπίδα τους και την αίσθηση του σκοπού στη ζωή τους», αλλά πρόσθεσε ότι πολλές έχουν αποδειχθεί «απίστευτα εφευρετικές στην εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων».

Ο οργανισμός της Όουτς παρακολουθεί τον αριθμό των φορέων που συνεχίζουν να εκπαιδεύουν κορίτσια στο Αφγανιστάν.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία κατέγραψαν 201 παρόχους εκπαίδευσης -ο καθένας από τους οποίους υποστηρίζει κατά μέσο όρο 948 μαθήτριες- αν και η Όουτς πιστεύει ότι μπορεί να λειτουργούν πολύ περισσότεροι κρυφά.

Σχεδόν τα δύο τρίτα αυτών των οργανώσεων διοικούνται από Αφγανούς, πρόσθεσε η ίδια.

«Αυτό δείχνει την ύπαρξη ενός ολόκληρου παράλληλου εκπαιδευτικού συστήματος, το οποίο είναι αυθόρμητο και αυτοοργανωμένο, αλλά ταυτόχρονα στερείται πόρων».

Μαθητές που βοηθούν μαθητές

Τους μήνες μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν, η Χασανί έβλεπε τις φίλες της να εγκαταλείπουν το Αφγανιστάν για να ξεκινήσουν νέες ζωές και σχολεία σε άλλες χώρες.

Νιώθοντας εγκλωβισμένη, τους ζήτησε να συνδεθούν μαζί της διαδικτυακά και να της δείξουν όσα μάθαιναν.

Καθώς οι φίλες της στο εξωτερικό ενημέρωναν τους δικούς τους φίλους, άρχισε να σχηματίζεται ένα δίκτυο.

Με την υποστήριξη του Daricha, η Χασανί και οι συμμαθήτριές της συνίδρυσαν ένα διαδικτυακό δίκτυο ενισχυτικής διδασκαλίας που πλέον συνδέει περίπου 700 κορίτσια στο Αφγανιστάν με 480 καθηγητές από όλο τον κόσμο.

«Όταν είσαι στο Αφγανιστάν, είσαι αποκομμένος από όλο τον κόσμο», είπε η Χασανί.

Για εκείνη, αυτά τα διαδικτυακά μαθήματα πρόσφεραν αυτή τη «μικρή σύνδεση» που την ενθάρρυνε να συνεχίσει.

Το Daricha παρείχε επίσης στη Χασανί καθοδήγηση και συμβουλές για την υποβολή αιτήσεων σε πανεπιστήμια του εξωτερικού, συμπεριλαμβανομένων υποτροφιών.

Ο οργανισμός έχει σήμερα 49 αποφοίτους που σπουδάζουν σε όλο τον κόσμο.

Σήμερα, στα 19 της, η Χασανί σπουδάζει ψυχολογία στην Καλιφόρνια. Θέλει να συνεχίσει να βοηθά άλλους και να ενδυναμώνει τις γυναίκες ώστε να βρουν ένα φωτεινότερο μέλλον.

Οι Αφγανοί επιζητούν την αλλαγή

Η Όουτς θα ήθελε να δει τους διεθνείς οργανισμούς να κάνουν περισσότερα για την υποστήριξη αυτών των εκπαιδευτικών.

«Βοηθήστε τους να γίνουν βιώσιμοι, βοηθήστε τους να συνδεθούν μεταξύ τους και βοηθήστε τους να καλύψουν το κενό που οι τρέχουσες αρχές στο Αφγανιστάν αρνούνται να καλύψουν», δήλωσε.

Τόνισε ότι δεν πρόκειται μόνο για ένα ηθικό ζήτημα, αλλά για μια «επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο».

«Αυτοί είναι οι ίδιοι άνθρωποι που στο μέλλον θα αναλάβουν την ευθύνη για την ανοικοδόμηση της χώρας τους και για την εδραίωση της ειρήνης», ανέφερε.

Ο Ουαρίζ ελπίζει να επιστρέψει στο Αφγανιστάν μια μέρα και πιστεύει ότι ο λαός επιθυμεί την πρόοδο.

Θεωρεί ότι η εκπαίδευση μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία αυτής της αλλαγής, ακριβώς όπως συνέβη και στη δική του ζωή.

«Είδα πώς οι δάσκαλοί μου, από την αρχή… επηρέασαν τη ζωή μου. Και ήθελα να κάνω το ίδιο: να αλλάξω τις ζωές μιας νέας γενιάς προς το καλύτερο», κατέληξε.

Πηγή: cbc.ca