Ελευθεροτεκτονισμός: Ο Ερντογάν θέλει να διορίσει διοίκηση στη Μεγάλη Στοά – Στη φυλακή ο Μέγας Διδάσκαλος

Τουρκικό δικαστήριο προχώρησε στον διορισμό προσωρινού επιτρόπου στη μεγαλύτερη ελευθεροτεκτονική ένωση της χώρας, μετά το διοικητικό αδιέξοδο που προκάλεσε η σύλληψη του προέδρου της [Μεγάλου Διδασκάλου], Ρεμζί Σανβέρ, σύμφωνα με δημοσιεύματα των τουρκικών Μέσων Ενημέρωσης.

Η δικαστική απόφαση ελήφθη καθώς η Μεγάλη Στοά των Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων της Τουρκίας δεν κατάφερε να συγκαλέσει τη γενική της συνέλευση εντός του χρονικού πλαισίου που ορίζει το καταστατικό της.

Με τον πρόεδρο να αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντά του, η οργάνωση περιήλθε σε κατάσταση ακυβερνησίας.

Διορισμός επιτρόπου για την κάλυψη του διοικητικού κενού

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το κενό ηγεσίας, ένα από τα μέλη της Στοάς προσέφυγε σε πολιτικό δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης, αιτούμενο τον ορισμό επιτρόπου που θα αναλάβει προσωρινά τη διοίκηση.

Το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα, επικαλούμενο την απουσία λειτουργικής ηγεσίας και την ανάγκη σταθεροποίησης των δραστηριοτήτων της Στοάς.

Ο επίτροπος θα ασκεί τα καθήκοντά του σε μεταβατική βάση, μέχρι την ολοκλήρωση μιας ευρύτερης νομικής επανεξέτασης.

Η εκδίκαση της υπόθεσης έχει οριστεί για τις 20 Οκτωβρίου 2026, οπότε και το δικαστήριο αναμένεται να επανεξετάσει τη δομή και τη μελλοντική διακυβέρνηση της Στοάς.

Προφυλακισμένος ο πρώην πρόεδρος για υπόθεση ξεπλύματος χρήματος

Ο πρώην πρόεδρος της Στοάς, Ρεμζί Σανβέρ, συνελήφθη στο πλαίσιο έρευνας για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες που αφορά τον επιχειρηματικό όμιλο Can Holding με έδρα την Κωνσταντινούπολη.

Οι κατηγορίες που αντιμετωπίζει περιλαμβάνουν συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και ξέπλυμα περιουσιακών στοιχείων που προέρχονται από αξιόποινες πράξεις.

Πέρα από τον ρόλο του στον τεκτονισμό, ο Σανβέρ έχει διατελέσει σε ακαδημαϊκές θέσεις, ενώ κατά την περίοδο 2021–2022 υπηρέτησε ως γενικός γραμματέας και εκπρόσωπος του διοικητικού συμβουλίου του αθλητικού συλλόγου Γαλατασαράι.

Η Μεγάλη Στοά των Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων της Τουρκίας αποτελεί τον μεγαλύτερο και πλέον εξέχοντα τεκτονικό φορέα της χώρας, εκπροσωπώντας την «κανονική» τεκτονική παράδοση και διατηρώντας δεσμούς με περισσότερες από 150 Μεγάλες Στοές παγκοσμίως.

Ένωση Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων: Εντελώς ανυπόστατες οι ειδήσεις περί διορισμού επιτρόπου

Μετά τη σύλληψη του Ρεμζί Σανβέρ, αναφέρθηκε ότι διορίστηκε επίτροπος στην Ένωση Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων, της οποίας είναι πρόεδρος.

Η Ένωση, από την πλευρά της, διέψευσε τον εν λόγω ισχυρισμό.

Μεταδόθηκε ότι διορίστηκε επίτροπος στην Ένωση Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων, πρόεδρος της οποίας είναι ο Ρεμζί Σανβέρ, ο οποίος συνελήφθη στο πλαίσιο της έρευνας για τη «Can Holding».

Ο Σανβέρ κρατείται από τις 17 Οκτωβρίου 2025, με τις κατηγορίες της «συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση με σκοπό το κέρδος» και της «νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες», στο πλαίσιο της έρευνας που διεξάγει η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης.

Το μέλος της Ένωσης, Αλί Ριζά Αράλ, υπέβαλε αναφορά στο αρμόδιο Ειρηνοδικείο προκειμένου να καλυφθεί το διοικητικό κενό που δημιουργήθηκε.

Σύμφωνα με την είδηση που μετέδωσε το πρακτορείο IHA, στην αναφορά περιλαμβάνονται οι εξής εκφράσεις:

«Ο εναγόμενος Ρεμζί Σανβέρ συνελήφθη και φυλακίστηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025 λόγω των ισχυρισμών που διατυπώθηκαν εναντίον του.

»Ως εκ τούτου, αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντα του Προέδρου της Ένωσης.

»Το άρθρο 28 του Καταστατικού της Μεγάλης Στοάς των Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων ορίζει ότι: “Σε περίπτωση που η θέση του Μεγάλου Διδασκάλου κενωθεί λόγω θανάτου, παραίτησης ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, η Μεγάλη Στοά συγκαλείται εντός 3 μηνών και διενεργείται εκλογή Μεγάλου Διδασκάλου”.

»Όπως προαναφέραμε, μετά τη σύλληψη του Ρεμζί Σανβέρ, αν και η τρίμηνη προθεσμία που προβλέπεται στο καταστατικό συμπληρώθηκε στις 20 Ιανουαρίου 2026, δεν υπήρξε παραίτηση και εφόσον η Προεδρία της Ένωσης παραμένει κενή, δεν κατέστη δυνατή η διεξαγωγή εκλογών.

»Για τον λόγο αυτό, η διενέργεια εκλογών για την Προεδρία της Ένωσης είναι απαραίτητη.

»Καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο, παρά το συγκεκριμένο άρθρο του καταστατικού, δεν κάλεσε τη Γενική Συνέλευση σε σύγκληση, προέκυψε η ανάγκη για την παρούσα αίτηση».

Είχε ισχυριστεί ότι το δικαστήριο, βασιζόμενο στο άρθρο 28, διόρισε προσωρινό επίτροπο στην Ένωση, η οποία δεν μπορούσε να πραγματοποιήσει Γενική Συνέλευση καθώς ο πρόεδρός της βρίσκεται στη φυλακή για περίπου έξι μήνες.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων διέψευσε τον εν λόγω ισχυρισμό.

Σε σχετική ανακοίνωση υπογραμμίστηκε ότι τα σχόλια περί διοικητικού κενού δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

«Το γεγονός συνίσταται αποκλειστικά στην προσφυγή ενός μέλους της Ένωσης στο δικαστήριο με το αίτημα της “σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης”, ισχυριζόμενος ότι η προεδρία παραμένει κενή.

»Ο αιτών δεν υπέβαλε αίτημα για διορισμό επιτρόπου, ούτε υφίσταται νομικός λόγος για κάτι τέτοιο», αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Η επίσημη τοποθέτηση του Διοικητικού Συμβουλίου έχει ως εξής:

«Οι ειδήσεις που δημοσιεύθηκαν σε ορισμένα Μέσα Ενημέρωσης περί διορισμού επιτρόπου στην Ένωση Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων δεν συνάδουν με την πραγματικότητα.

»Έχουν ήδη ξεκινήσει οι απαραίτητες νομικές ενέργειες σχετικά με τις ειδήσεις που παραπλανούν την κοινή γνώμη.

»Η κατάσταση της κράτησης του Προέδρου μας αποτελεί προσωρινό περιοριστικό μέτρο.

»Η ικανότητά του για άσκηση των πολιτικών του δικαιωμάτων δεν έχει περιοριστεί με κανέναν τρόπο, ενώ νομικά δεν είναι δυνατή η ερμηνεία των σχετικών άρθρων του Τουρκικού Αστικού Κώδικα και του καταστατικού της Ένωσης προς την κατεύθυνση ότι η θέση του προέδρου έχει κενωθεί.

»Συμπερασματικά, οι ειδήσεις περί διορισμού επιτρόπου είναι εντελώς ανυπόστατες.

»Ο Πρόεδρος, το Διοικητικό Συμβούλιο και όλα τα όργανα της Ένωσης συνεχίζουν τα καθήκοντά τους και δεν υφίσταται κανένα νομικό κώλυμα για τη συνέχιση αυτών.

»Ανακοινώνεται με σεβασμό προς την κοινή γνώμη».

Ποιος είναι ο Ρεμζί Σανβέρ;

Ο Πρόεδρος της Ένωσης Ελευθέρων και Αποδεκτών Τεκτόνων, Ρεμζί Σανβέρ, φέρει τον τίτλο του «Μεγάλου Διδασκάλου».

Γεννημένος το 1970 στην Κωνσταντινούπολη, ο Σανβέρ αποφοίτησε από το Λύκειο Γαλατασαράι και στη συνέχεια από το Τμήμα Βιομηχανικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου (Boğaziçi).

Ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στο Τμήμα Οικονομικών του ίδιου πανεπιστημίου και το 2006 ανακηρύχθηκε καθηγητής.

Ο Σανβέρ, ο οποίος γνωρίζει Αγγλικά, Γαλλικά και Ισπανικά, διετέλεσε Πρύτανης του Πανεπιστημίου Bilgi της Κωνσταντινούπολης μεταξύ 2011 και 2015.

Παράλληλα, υπήρξε εκπρόσωπος του Διοικητικού Συμβουλίου του αθλητικού συλλόγου Γαλατασαράι.

Στον επίσημο ιστότοπο της Ένωσης, αναφέρονται τα εξής για την πορεία του:

«Μυήθηκε το 1991 στην Κωνσταντινούπολη, στη Στοά Ülkü, όπου υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις, ενώ διετέλεσε Σεβάσμιος Διδάσκαλος κατά την περίοδο 2003-2005.

»Την περίοδο 2007-2009 κατείχε τη θέση του Μεγάλου Γραμματέα και από το 2010 έως το 2013 υπηρέτησε ως Μεγάλος Διδάσκαλος».

Ένα μέλος της Μεγάλης Στοάς των Ελευθέρων Τεκτόνων της Τουρκίας (Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği) προσέφυγε στη δικαιοσύνη αιτούμενο την εκλογή νέου προέδρου, σε αντικατάσταση του Ρεμζί Σανβέρ, ο οποίος παραμένει προφυλακισμένος στο πλαίσιο της έρευνας για τη Can Holding.

Το δικαστήριο αποφάσισε τον ορισμό τριών προσώπων με αρμοδιότητα τη σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης.

Παρά τη σαφήνεια της δικαστικής απόφασης, η Μεγάλη Στοά εξέδωσε ανακοίνωση υποστηρίζοντας ότι «δεν έχουν περιοριστεί τα πολιτικά δικαιώματα του προέδρου μας».

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Ερτζάν Οζτούρκ για το MedyaRadar, το μέλος της Στοάς, Αλί Ριζά Αράλ, προσέφυγε δικαστικώς υποστηρίζοντας ότι η ένωση αδυνατεί να συγκαλέσει Γενική Συνέλευση λόγω της συνεχιζόμενης προφυλάκισης του Ρεμζί Σανβέρ από τις 25 Οκτωβρίου 2025.

Στο δικόγραφο της προσφυγής προς το Ειρηνοδικείο αναφέρονται τα εξής:

«Ο καθ’ ου, Ρεμζί Σανβέρ, συνελήφθη και φυλακίστηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025 λόγω των κατηγοριών που διατυπώθηκαν εις βάρος του.

»Ως εκ τούτου, αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντα του Προέδρου της Ένωσης. Το άρθρο 28 του Καταστατικού της Μεγάλης Στοάς των Ελευθέρων Τεκτόνων ορίζει ότι: “Σε περίπτωση που η θέση του Μεγάλου Διδασκάλου κενωθεί λόγω θανάτου, παραίτησης ή άλλης αιτίας, η Μεγάλη Στοά συγκαλείται εντός 3 μηνών για την εκλογή νέου Μεγάλου Διδασκάλου”.

»Παρά το γεγονός ότι η τρίμηνη προθεσμία από τη σύλληψη του Ρεμζί Σανβέρ παρήλθε στις 20 Ιανουαρίου 2026, και ενώ η θέση του Προέδρου παραμένει ουσιαστικά κενή χωρίς να έχει υποβληθεί παραίτηση, δεν κατέστη δυνατή η διεξαγωγή εκλογών.

»Η εκλογή νέου Προέδρου κρίνεται επιβεβλημένη. Καθώς το Διοικητικό Συμβούλιο, παρά τη ρητή πρόβλεψη του Καταστατικού, δεν προχώρησε σε σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης, κατέστη αναγκαία η παρούσα προσφυγή».

Το Δικαστήριο ζήτησε τρία μέλη για τη Γενική Συνέλευση

Κατόπιν της αιτήσεως, το 12ο Ειρηνοδικείο της Κωνσταντινούπολης αποφάσισε στις 8 Απριλίου 2026, βάσει του άρθρου 75/2 του Τουρκικού Αστικού Κώδικα, να ζητήσει τον ορισμό τριών μελών που θα είναι αρμόδια για τη «σύγκληση της Γενικής Συνέλευσης».

Τι προβλέπει το Άρθρο 75: Η Γενική Συνέλευση συγκαλείται εκτάκτως από το Διοικητικό Συμβούλιο όταν το κρίνει απαραίτητο το Διοικητικό ή το Εποπτικό Συμβούλιο, ή κατόπιν γραπτής αίτησης του ενός πέμπτου των μελών.

Εάν το Διοικητικό Συμβούλιο δεν ανταποκριθεί, ο ειρηνοδίκης, μετά από αίτηση μέλους, αναθέτει σε τρία μέλη το καθήκον της σύγκλησης της Γενικής Συνέλευσης.

Η αμφιλεγόμενη απάντηση της Στοάς

Παρά τη δικαστική εξέλιξη, η Μεγάλη Στοά των Ελευθέρων Τεκτόνων εξέδωσε μια ιδιαιτέρως συζητήσιμη ανακοίνωση, αναφέροντας ότι «ο Πρόεδρός μας παραμένει στα καθήκοντά του».

Στην επίσημη τοποθέτηση τονίζεται ότι οι δημοσιογραφικές πληροφορίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και ότι η υπόθεση δεν αφορά διορισμό «επιτρόπου» (kayyum), αλλά μια απλή αίτηση μέλους.

Στην ανακοίνωση επισημαίνεται:

«Ένα μέλος της ένωσης ζήτησε τη σύγκληση Γενικής Συνέλευσης με τον ισχυρισμό ότι η θέση της προεδρίας παραμένει κενή. Στην εν λόγω αίτηση δεν υπήρξε αίτημα διορισμού επιτρόπου, ούτε συντρέχουν νομικοί λόγοι για ένα τέτοιο βήμα. Η ικανότητα του Προέδρου μας προς δικαιοπραξία δεν έχει περιοριστεί. Βάσει του Τουρκικού Αστικού Κώδικα και του καταστατικού μας, η παρούσα κατάσταση δεν μπορεί να ερμηνευθεί νομικά ως χηρεία της θέσης του Προέδρου».

Γεννημένος στις 7 Ιουνίου 1970 στην Κωνσταντινούπολη, ο Ρεμζί Σανβέρ είναι απόφοιτος του Λυκείου Γαλατασαράι.

Ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο τμήμα Βιομηχανικής Μηχανικής του Πανεπιστημίου του Βοσπόρου, όπου έλαβε επίσης μεταπτυχιακό και διδακτορικό δίπλωμα στα Οικονομικά.

Ξεκίνησε την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία στο Πανεπιστήμιο Μπιλγκί της Κωνσταντινούπολης το 1998 και το 2006 ανακηρύχθηκε καθηγητής.

Διετέλεσε Πρύτανης του Πανεπιστημίου Μπιλγκί κατά την περίοδο 2011-2015, εστιάζοντας στην ενίσχυση της ακαδημαϊκής εξωστρέφειας και των διεθνών διασυνδέσεων του ιδρύματος. Σημειώνεται ότι το Πανεπιστήμιο Μπιλγκί εξαγοράστηκε το 2019 από τη Can Holding.

Η ιστορία του Ελευθεροτεκτονισμού στην Τουρκία

Η ιστορία του Ελευθεροτεκτονισμού στην Τουρκία εκτείνεται πίσω στον 18ο αιώνα, υπό το καθεστώς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

18ος αιώνας: Η πρώτη στοά στην Τουρκία ιδρύθηκε πιθανότατα γύρω στο 1721 στην Κωνσταντινούπολη από Λεβαντίνους. Το 1748, ο Σουλτάνος Μαχμούτ Α’ έθεσε τον Ελευθεροτεκτονισμό εκτός νόμου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία· έκτοτε, ο τεκτονισμός ταυτίστηκε με την αθεΐα στην αυτοκρατορία και στον ευρύτερο ισλαμικό κόσμο.

19ος αιώνας: Ο Ελευθεροτεκτονισμός νομιμοποιήθηκε στο πλαίσιο των οθωμανικών μεταρρυθμίσεων του 19ου αιώνα. Αν και οι ρίζες του στην Τουρκία εντοπίζονται στον 18ο αιώνα, κατά το μεγαλύτερο μέρος εκείνης της περιόδου περιοριζόταν σε στοές υπό τη δικαιοδοσία ξένων Μεγάλων Στοών.

Πιθανώς λόγω της παρανομίας, δεν υπήρχε ανεξάρτητη Τουρκική Μεγάλη Στοά.

Αυτό άλλαξε το 1856, όταν μετά τη νομιμοποίηση ιδρύθηκε η πρώτη Μεγάλη Στοά της Τουρκίας. Ο Σουλτάνος Μουράτ Ε’ υπήρξε μέλος της στοάς, αποτελώντας τον πρώτο και μοναδικό Οθωμανό σουλτάνο που εντάχθηκε στον τεκτονισμό.

Οι τεκτονικές οργανώσεις συγκαταλέγονταν μεταξύ των σημαντικότερων ενεργών οργανώσεων την περίοδο 1875-1908.

20ός και 21ος αιώνας: Η Μεγάλη Στοά επανήλθε το 1909 στην Κωνσταντινούπολη υπό νέα διοίκηση, με τη συμμετοχή του Οθωμανού νταμάτ (γαμπρού της δυναστείας) Αχμέτ Ναμί Μπέη.

Επειδή η Μεγάλη Στοά λειτουργούσε παραδοσιακά με μυστικότητα, απαγορεύτηκε το 1922, για να επανιδρυθεί το 1925.

Το 1935, όλες οι τεκτονικές στοές απαγορεύτηκαν με το αιτιολογικό ότι οι τεκτονικές αρχές ήταν ασύμβατες με την εθνικιστική πολιτική.

Ως αποτέλεσμα των επανειλημμένων κλεισιμάτων, η πρώην Μεγάλη Στοά και τα μέλη της εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί ως προς την υποστήριξη των μεταρρυθμιστικών πολιτικών του Προέδρου Κεμάλ Ατατούρκ.

Το 1956, η Μεγάλη Στοά της Τουρκίας επανιδρύθηκε στην τρέχουσα μορφή της και, μαζί με την εισαγωγή του «φωτός» το 1962, έλαβε αναγνώριση από τις Μεγάλες Στοές της Νέας Υόρκης και της Σκωτίας.

Το 1970, αναγνωρίστηκε ως κανονική στοά από την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας και τη Μεγάλη Στοά της Ιρλανδίας.

Το 1964, αφότου ο Σουλεϊμάν Ντεμιρέλ δημοσίευσε επιστολή δηλώνοντας ότι δεν ήταν τέκτονας προκειμένου να κερδίσει το χρίσμα για την προεδρία του Κόμματος της Δικαιοσύνης, επήλθε σχίσμα στις τάξεις της Μεγάλης Στοάς.

Αυτό οδήγησε το 1966 στη δημιουργία της Μεγάλης Στοάς των Φιλελεύθερων Τεκτόνων της Τουρκίας, ενός σώματος με ευρωπαϊκό προσανατολισμό που αναγνωρίζεται από τη Μεγάλη Ανατολή της Γαλλίας, αλλά όχι από την Ηνωμένη Μεγάλη Στοά της Αγγλίας.

Αντι-τεκτονισμός

Η ιστορία του Ελευθεροτεκτονισμού στην Τουρκία περιλαμβάνει επίσης την προώθηση θεωριών συνωμοσίας από ισλαμιστές, όπως ο Αντνάν Οκτάρ, καθώς και ο Νετζμετίν Ερμπακάν με το κίνημά του «Εθνική Θέα» (Millî Görüş).

Τεκτονικές Οργανώσεις στην Τουρκία

Σήμερα στην Τουρκία λειτουργούν αρκετές Μεγάλες Στοές και Μεγάλες Ανατολές.

Μεγάλη Στοά των Ελεύθερων και Αποδεκτών Τεκτόνων της Τουρκίας

Η Μεγάλη Στοά της Τουρκίας (Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası) είναι η μεγαλύτερη τεκτονική Μεγάλη Στοά στη χώρα, εργαζόμενη στους τρεις συμβολικούς βαθμούς του αρχαίου Ελευθεροτεκτονισμού.

Ιδρύθηκε το 1909 και αποτελείται από περισσότερες από 250 Στοές σε 10 πόλεις της Τουρκίας, συμπεριλαμβανομένων 5 αγγλόφωνων, 3 γαλλόφωνων, 1 γερμανόφωνης και 1 ελληνόφωνης στοάς.

Το 2020 αριθμούσε περίπου 17.000 μέλη.

Διατηρώντας δεσμούς φιλίας με 158 Μεγάλες Στοές ανά τον κόσμο, το σώμα αυτό ισχυρίζεται ότι είναι ο μοναδικός εκπρόσωπος του κανονικού Ελευθεροτεκτονισμού στην Τουρκία.

Οι Στοές της Μεγάλης Στοάς της Τουρκίας χρησιμοποιούν το Τουρκικό Τυπικό, το οποίο προέρχεται από το σύγχρονο τυπικό της Σκωτίας, καθώς και τα τυπικά της Γαλλίας και το γερμανικό του Σρέντερ.

Σχεδόν όλες οι τουρκικές στοές συνεδριάζουν ανά δεκαπενθήμερο. Με εξαίρεση τις στοές που βρίσκονται σε παραθαλάσσιες πόλεις του Αιγαίου και της Μεσογείου, συνηθίζεται η διακοπή εργασιών για δύο έως τρεις μήνες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Μεγάλη Στοά των Ελευθεροτεκτόνων της Τουρκίας

Η Μεγάλη Στοά των Ελευθεροτεκτόνων της Τουρκίας (Özgür Masonlar Büyük Locası) ιδρύθηκε το 1966 μετά από σχίσμα στη Μεγάλη Στοά και ακολουθεί το ευρωπαϊκό (Continental) στυλ Ελευθεροτεκτονισμού.