Συρία: Ο Άχμαντ Αλ Σάρα αναγνώρισε την κουρδική ιθαγένεια, τη γλώσσα και τη γιορτή του Νεβρόζ με προεδρικό διάταγμα

Αναλυτές χαρακτηρίζουν την απόφαση «αξιοσημείωτη», καθώς αποτελεί πλήρη ανατροπή της κρατικής πολιτικής της Συρίας από το 1946.

Ο αυτοανακηρυγμένος μεταβατικός Πρόεδρος της Συρίας, ο τζιχαντιστής Άχμαντ Αλ Σάρα [γνωστός κι ως Τζουλάνι/Γκολάνι], εξέδωσε την Παρασκευή 16/01 διάταγμα με το οποίο επικυρώνει τα δικαιώματα των Κούρδων της Συρίας, αναγνωρίζοντας επίσημα τη γλώσσα τους και αποκαθιστώντας την ιθαγένεια στη μεγαλύτερη μειονοτική κοινότητα της χώρας.

«Έχω την τιμή να εκδώσω ένα ειδικό διάταγμα για τον κουρδικό λαό μας, το οποίο διασφαλίζει τα δικαιώματά του και ορισμένα από τα προνόμιά του σύμφωνα με τον νόμο», δήλωσε σε ομιλία του, κατά την οποία αναφέρθηκε στους Κούρδους ως «εγγόνια του Σαλαντίν».

Σύμφωνα με το κρατικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Sana, το διάταγμα καθιερώνει επίσης το Νεβρόζ -τη γιορτή της άνοιξης και του νέου έτους- ως εθνική αργία μετ’ αποδοχών.

Παράλληλα, απαγορεύει τις διακρίσεις βάσει εθνοτικής καταγωγής ή γλώσσας, υποχρεώνει τους κρατικούς θεσμούς να υιοθετήσουν εθνικά μηνύματα χωρίς αποκλεισμούς και ορίζει ποινές για την υποκίνηση εθνοτικών συγκρούσεων.

Ο αυτοανακηρυγμένος μεταβατικός Πρόεδρος της Συρίας, ο τζιχαντιστής Άχμαντ Αλ Σάρα, γνωστός κι ως Τζουλάνι/Γκολάνι.

Το διάταγμα παραχωρεί για πρώτη φορά στους Κούρδους της Συρίας διευρυμένα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης της κουρδικής ταυτότητας ως μέρους του εθνικού ιστού της χώρας.

Ορίζει την κουρδική ως εθνική γλώσσα παράλληλα με την αραβική και επιτρέπει τη διδασκαλία της στα σχολεία.

Επιπλέον, καταργεί μέτρα που χρονολογούνται από την απογραφή του 1962 στην επαρχία Χασάκα -τα οποία είχαν στερήσει από πολλούς Κούρδους τη συριακή υπηκοότητα- και χορηγεί ιθαγένεια σε όλους τους πληγέντες κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προηγουμένως είχαν καταγραφεί ως ανιθαγενείς.

Η κίνηση του Αλ Σάρα έρχεται μετά τις σφοδρές συγκρούσεις που ξέσπασαν την περασμένη εβδομάδα στη βόρεια πόλη του Χαλεπίου, μεταξύ του τζιχαντιστικού στρατού και των υπό κουρδική διοίκηση δυνάμεων ασφαλείας (Ασάγις), η πλειονότητα των οποίων είναι Κούρδοι.

Η βία άφησε πίσω της τουλάχιστον 23 νεκρούς, σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας της Συρίας, και ανάγκασε περισσότερους από 150.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τους δύο κουρδικούς θύλακες της πόλης. Οι συγκρούσεις τερματίστηκαν μετά την αποχώρηση των Κούρδων μαχητών.

Ο Μοχάμεντ Σαλίχ, ερευνητής κουρδικών υποθέσεων, χαρακτήρισε την απόφαση «αξιοσημείωτη» λόγω της απόκλισης από την κρατική πολιτική της Συρίας που ίσχυε από το 1946.

«Είναι επίσης σημαντικό αυτό να μην αποτελεί μια τακτική ή ανειλικρινή κίνηση της κυβέρνησης με στόχο τον αποπροσανατολισμό από τη στρατιωτική εκστρατεία που έχει εξαπολύσει από τις 6 Ιανουαρίου κατά των SDF και των κουρδικών περιοχών», πρόσθεσε.

Η συριακή κυβέρνηση και οι SDF, οι οποίες ελέγχουν τα βορειοανατολικά της χώρας, συμμετείχαν πέρυσι σε πολύμηνες συνομιλίες για την ένταξη των κουρδικών πολιτοφυλακών και των πολιτικών οργάνων στους κρατικούς θεσμούς της Συρίας έως το τέλος του 2025, ωστόσο η πρόοδος που σημειώθηκε ήταν ελάχιστη.

Ο Αλ Σάρα είχε δεσμευτεί να ενώσει τη χώρα από τη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ Αλ Άσαντ.

Συρία: Είσοδος του κυβερνητικού στρατού σε περιοχές ανατολικά του Χαλεπίου – Συμφωνία αποχώρησης των Κούρδων δυτικά του Ευφράτη

Ο τζιχαντιστικός συριακός στρατός ανακοίνωσε το Σάββατο 17/01 ότι οι δυνάμεις του άρχισαν να εισέρχονται σε περιοχή ανατολικά της πόλης του Χαλεπίου, κατόπιν συμφωνίας των κουρδικών δυνάμεων να αποσυρθούν από την περιοχή μετά τις πρόσφατες συγκρούσεις.

Σε δήλωση που μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, ο τζιχαντιστικός στρατός ανέφερε ότι οι μονάδες του «άρχισαν να εισέρχονται στη δυτική περιοχή του Ευφράτη, με αφετηρία την πόλη Ντέιρ Χαφέρ», μετά τη συγκατάθεση των κουρδικών δυνάμεων για αποχώρηση το πρωί του Σαββάτου 17/01.

Στρατηγός Μαζλούμ Άμπντι – διοικητής Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF): «Ανταποκρινόμενοι στις εκκλήσεις φιλικών εθνών και μεσολαβητών, και ως δείγμα καλής θέλησης για την ολοκλήρωση της διαδικασίας ενσωμάτωσης και την τήρηση των όρων της συμφωνίας της 10ης Μαρτίου, αποφασίσαμε να αποσύρουμε τις δυνάμεις μας από αύριο [Σάββατο 17/01] πρωί στις 7.00 π.μ. από τις τρέχουσες γραμμές επαφής ανατολικά του Χαλεπίου -οι οποίες δέχονται επιθέσεις τις τελευταίες δύο ημέρες- και να τις αναδιατάξουμε σε περιοχές ανατολικά του Ευφράτη».

Ο Μαχμούντ Χαμπίμπ, εκπρόσωπος των Βορείων Δυνάμεων των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), δήλωσε στο δίκτυο Al-Hadath:

«Η αποχώρηση από τα δυτικά του Ευφράτη γίνεται με αντάλλαγμα την αποκεντρωμένη διακυβέρνηση στα ανατολικά του Ευφράτη».

Η στάση του καθεστώτος Τζουλάνι/Γκολάνι και οι αντιδράσεις

Μετά από ημέρες κατά τις οποίες χαρακτήριζε τις SDF ως «οργάνωση» αντί για ένοπλη δύναμη και τις ταύτιζε με το PKK, το καθεστώς του Τζουλάνι/Γκολάνι εξέδωσε ανακοίνωση χαιρετίζοντας τη συμφωνία αποχώρησης από την ανατολική επαρχία του Χαλεπίου.

Οι υποστηρικτές του καθεστώτος Τζουλάνι/Γκολάνι, μας λένε κουρδικές πηγές, πανηγυρίζουν τώρα μια φανταστική «νίκη» στο ανατολικό Χαλέπι, σύντομα όμως θα συνειδητοποιήσουν ότι ο Τζουλάνι/Γκολάνι «πούλησε» τη Ράκα, το Ντέιρ εζ-Ζορ και ολόκληρη την περιοχή ανατολικά του Ευφράτη -πλούσια σε σιτάρι και πετρέλαιο- στις SDF.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, προέτρεψε τον Τζουλάνι/Γκολάνι σε τηλεφωνική επικοινωνία να επιλύσει τις διαφορές του με τους Κούρδους, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι απείλησαν με επαναφορά των κυρώσεων του «Νόμου του Καίσαρα» (Caesar sanctions), εάν ο Τζουλάνι/Γκολάνι συνέχιζε τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις.

Η μεταστροφή των υποστηρικτών του Τζουλάνι/Γκολάνι

Η στάση των υποστηρικτών του καθεστώτος Τζουλάνι/Γκολάνι παρουσιάζει αξιοσημείωτες αντιφάσεις:

Πριν από λίγους μήνες θεωρούσαν την κουρδική γιορτή του Νεβρόζ παγανιστική και απαράδεκτη· τώρα, αφού ο Τζουλάνι/Γκολάνι αναγκάστηκε να την αναγνωρίσει, την υποστηρίζουν.

Πριν από μήνες θεωρούσαν την εισαγωγή μιας άλλης γλώσσας παράλληλα με την αραβική στα σχολεία και τα πανεπιστήμια ως μέσο αποδυνάμωσης των αραβικών και υποβάθμισης της θέσης της αραβικής πλειοψηφίας των Ομεϋαδών· σήμερα υποστηρίζουν την κουρδική γλώσσα στα σχολεία.

Μόλις πριν από λίγες εβδομάδες θεωρούσαν τους Κούρδους πρόσφυγες από το Καντίλ και τα όρη Ζάγρος· τώρα τους θεωρούν αδελφούς και γηγενείς κατοίκους αυτών των εδαφών.

Η έλλειψη ανεξάρτητης σκέψης και προσωπικότητας είναι εμφανής στην πλειονότητα αυτών των Σουνιτών Αράβων της Συρίας, γεγονός που εξηγεί το χαμηλό δείκτη νοημοσύνης (IQ) ως αποτέλεσμα του συνδυασμού του Μπααθισμού τύπου Άσαντ και της νοοτροπίας των Αδελφών Μουσουλμάνων.

Η ανακοίνωση του διοικητή των SDF, Μαζλούμ Άμπντι, για την αποχώρηση των δυνάμεών του από τις γραμμές μετώπου ανατολικά του Χαλεπίου, σηματοδοτεί μια κρίσιμη καμπή στη γεωπολιτική σκακιέρα της βόρειας Συρίας. Η κίνηση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια τακτική υποχώρηση, αλλά μια στρατηγική «παράδοση-παραλαβή» με βαθιές πολιτικές προεκτάσεις.

Στρατηγικά και γεωγραφικά δεδομένα

Η αποχώρηση αφορά μια έκταση περίπου 900 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η οποία περιλαμβάνει δεκάδες χωριά και κρίσιμες υποδομές.

Αεροπορική Βάση al-Jarrah: Η απώλεια του ελέγχου της βάσης αυτής στερεί από τις κουρδικές δυνάμεις ένα στρατηγικό προπύργιο και προσφέρει στον τζιχαντιστικό συριακό στρατό (ή στις δυνάμεις που θα την καταλάβουν) ένα πλεονέκτημα αεροπορικής επιτήρησης και υποστήριξης.

Ο Διάδρομος προς Τάμπκα και Ράκα: Με την εκκένωση της περιοχής του Ντέιρ Χαφέρ, ανοίγει ουσιαστικά ένας μείζον οδικός και επιχειρησιακός άξονας που διευκολύνει την προέλαση προς τις στρατηγικές πόλεις της Τάμπκα και της Ράκα, οι οποίες αποτελούν «κλειδιά» για τον έλεγχο των ενεργειακών και υδάτινων πόρων της χώρας.

Διπλωματικό παρασκήνιο: Η Συμφωνία της 10ης Μαρτίου

Η επίκληση της «συμφωνίας της 10ης Μαρτίου» από τον Άμπντι υποδηλώνει την ύπαρξη ενός προσχεδιασμένου οδικού χάρτη, ο οποίος πιθανότατα κυοφορήθηκε υπό την πίεση διεθνών μεσολαβητών.

Ο ρόλος των «φιλικών χωρών»: Η αναφορά σε μεσολαβητές παραπέμπει άμεσα στην ανάμειξη των ΗΠΑ (που επιδιώκουν τη σταθερότητα μεταξύ των συμμάχων τους SDF και άλλων τοπικών παραγόντων).

Πολιτική σκοπιμότητα: Η απόφαση των SDF να υποχωρήσουν «καλή τη πίστη» ερμηνεύεται ως μια προσπάθεια να αποφευχθεί μια ολοκληρωτική σύγκρουση με τις δυνάμεις του καθεστώτος ή των τζιχαντιστών του Τζουλάνι/Γκολάνι, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα πολιτικά ανταλλάγματα (όπως η αποκεντρωμένη διακυβέρνηση) στις περιοχές ανατολικά του Ευφράτη.

Πρόκειται για μια πολιτική απόφαση με άμεσες στρατιωτικές συνέπειες. Η «παράδοση» αυτών των εδαφών αλλάζει τις ισορροπίες ισχύος, καθώς επιτρέπει την ανασύνταξη των δυνάμεων σε πιο συμπαγή μέτωπα.

Η αναδίπλωση των SDF (Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις) από τα δυτικά του Ευφράτη και η επικέντρωση των δυνάμεών τους στις ανατολικές επαρχίες δεν είναι απλώς μια στρατιωτική κίνηση, αλλά μια κίνηση θωράκισης του «πνεύμονα» της συριακής οικονομίας: των πετρελαιοπηγών.

Το «μαύρο χρυσάφι» ως διπλωματικό χαρτί: Η στρατηγική των SDF

Η αποχώρηση από το Χαλέπι και το Ντέιρ Χαφέρ επιτρέπει στις κουρδικές δυνάμεις να συσπειρωθούν γύρω από τις στρατηγικές επαρχίες Ντέιρ αλ Ζουρ και Χασάκα. Εκεί βρίσκεται το 90% των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Συρίας, συμπεριλαμβανομένου του γιγαντιαίου κοιτάσματος Al-Omar.

1. Οικονομική αυτονομία και επιβίωση

Ο έλεγχος των πετρελαιοπηγών παρέχει στις SDF τα απαραίτητα κεφάλαια για τη συντήρηση της διοίκησής τους.

Η «παραχώρηση» των 900 τ.χλμ. ανατολικά του Χαλεπίου ερμηνεύεται ως τακτικός ελιγμός: εγκαταλείπουν εδάφη δύσκολα προς υπεράσπιση για να διασφαλίσουν τη συνεχή ροή εσόδων από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

2. Η πίεση προς τη Δαμασκό και τον Τζουλάνι/Γκολάνι

Ενώ οι υποστηρικτές του Τζουλάνι/Γκολάνι πανηγυρίζουν για την «αποχώρηση» των Κούρδων από το Χαλέπι, η πραγματικότητα είναι σκληρή:

Ο Τζουλάνι/Γκολάνι παραμένει αποκλεισμένος από τις πηγές ενέργειας.

Η Δαμασκός παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές, καθώς οι σημαντικότερες εγχώριες πηγές παραμένουν στα χέρια των SDF υπό την αμερικανική προστασία.

3. Η αμερικανική «ομπρέλα» και ο Νόμος του Καίσαρα

Η παρέμβαση του Τζέι Ντι Βανς και η απειλή για εκ νέου ενεργοποίηση των κυρώσεων του «Νόμου του Καίσαρα» (Caesar Act) λειτουργούν ως εγγύηση ότι οι πετρελαιοπηγές δεν θα αλλάξουν χέρια μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων του Τζουλάνι/Γκολάνι.

Οι ΗΠΑ θεωρούν τον έλεγχο των πόρων από τις SDF ως το μοναδικό ανάχωμα απέναντι στην πλήρη οικονομική ανάκαμψη του καθεστώτος Άσαντ και της ιρανικής επιρροής.

Μια σκληρή συναλλαγή: Όπως ανέφερε και ο εκπρόσωπος Μαχμούντ Χαμπίμπ, η αποχώρηση είναι το τίμημα για την «αποκεντρωμένη διακυβέρνηση». Στην πράξη, οι SDF ανταλλάσσουν γεωγραφική έκταση με πολιτική νομιμοποίηση και οικονομική κυριαρχία επί των πλουτοπαραγωγικών πηγών.

Δημοσιογραφική εκτίμηση: Ο Τζουλάνι/Γκολάνι μπορεί να κέρδισε «στρατώνες» στο Ντέιρ Χαφέρ, αλλά οι SDF κράτησαν το «θησαυροφυλάκιο».