Οι Κούρδοι αισθάνονται εγκαταλελειμμένοι μετά τη συμφωνία με τη Δαμασκό – Σε απόγνωση οι γυναίκες μαχήτριες

«Η τύχη των Κουρδισσών μαχητριών φαίνεται να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ακανθώδη ζητήματα», δηλώνει ο Μουτλού Τσιβίρογλου, αναλυτής με έδρα την Ουάσιγκτον και ειδικός σε θέματα που αφορούν τους Κούρδους.

Σε μια στρατιωτική βάση στη βορειοανατολική Συρία, η Ροξάν Μοχάμεντ ανακαλεί στη μνήμη της την ένταξή της στον αγώνα κατά των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους (ISIS).

Σήμερα, η αμιγώς γυναικεία μονάδα της βρίσκεται μετέωρη, μετά τη συμφωνία με τη Δαμασκό που έθεσε τέρμα στην de facto αυτονομία των Κούρδων.

«Κάναμε πολλές θυσίες», αναφέρει η Μοχάμεντ, εκπρόσωπος των Μονάδων Προστασίας Γυναικών (YPJ), με το όπλο στον ώμο.

«Χιλιάδες μάρτυρες έχυσαν το αίμα τους, ανάμεσά τους και πολλοί στενοί μου σύντροφοι», προσθέτει η 37χρονη μαχήτρια.

Οι YPJ αποτελούν μέρος των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) υπό κουρδική ηγεσία, οι οποίες πρωτοστάτησαν στη μάχη κατά του ISIS στη Συρία με τη στήριξη του Διεθνούς Συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ, οδηγώντας στην εδαφική ήττα των τζιχαντιστών το 2019.

Ωστόσο, οι κουρδικές δυνάμεις αισθάνονται πλέον προδομένες από τον σύμμαχό τους, καθώς η Ουάσιγκτον προσεγγίζει τη νέα συριακή κυβέρνηση του Προέδρου Αχμέντ αλ-Σαράα, ο οποίος ανέτρεψε τον επί σειρά ετών ηγέτη Μπασάρ αλ-Άσαντ το 2024.

Υπό τη στρατιωτική πίεση της Δαμασκού, οι Κούρδοι συναίνεσαν τον περασμένο μήνα σε μια συμφωνία για την ενσωμάτωση των δυνάμεών τους και των πολιτικών θεσμών τους στο κράτος.

Η συμφωνία, ωστόσο, δεν έκανε καμία αναφορά στις YPJ.

«Οι Κούρδοι δεν θα αποδεχθούν τη διάλυση των YPJ», τονίζει ο Τσιβίρογλου, καθώς «στο πολιτικό τους σύστημα, οι γυναίκες απολαμβάνουν αναβαθμισμένο καθεστώς.

»Κάθε επίσημη θέση διασφαλίζεται από ένα σύστημα συμπροεδρίας, το οποίο επιβάλλει ο ένας εκ των δύο να είναι γυναίκα».

Η μαχήτρια των YPJ, Μοχάμεντ, παραμένει ανένδοτη: «Ο αγώνας μας θα συνεχιστεί… θα εντείνουμε την προσπάθειά μας απέναντι σε αυτή την κυβέρνηση που δεν αποδέχεται τις γυναίκες».

Βάσει της συμφωνίας, οι Κούρδοι της Συρίας οφείλουν να παραδώσουν τις πετρελαιοπηγές, οι οποίες αποτελούσαν την κύρια πηγή εσόδων για την αυτόνομη διοίκησή τους.

Πρέπει επίσης να παραδώσουν τα συνοριακά φυλάκια και ένα αεροδρόμιο, ενώ οι μαχητές πρόκειται να ενταχθούν στον εθνικό στρατό σε τέσσερις ταξιαρχίες.

Παρόλα αυτά, οι δύο πλευρές διαφωνούν ως προς την ερμηνεία της συμφωνίας.

Η Δαμασκός «εκλαμβάνει την ενσωμάτωση ως απορρόφηση, ενώ οι Κούρδοι τη βλέπουν ως ένταξη στο νέο κράτος διατηρώντας τη δική τους ταυτότητα και προτεραιότητες», σημειώνει ο Τσιβίρογλου.

«Το ζήτημα της αυτοδιοίκησης παραμένει ένα από τα κύρια σημεία τριβής».

Για τους Κούρδους, η συμφωνία ουσιαστικά τερματίζει την de facto αυτονομία που εδραίωσαν κατά τη διάρκεια του 13ετούς εμφυλίου πολέμου.

«Παλαιότερα, οι περιοχές μας ήταν ημιαυτόνομες», λέει ο 50χρονος Χουσεΐν αλ-Ίσα, υπάλληλος στο τμήμα εκπαίδευσης της κουρδικής διοίκησης.

Όμως «αυτό δεν ισχύει πια», προσθέτει, μετά την εκδίωξη των κουρδικών δυνάμεων από εκτεταμένες περιοχές της βορειοανατολικής Συρίας τον Ιανουάριο.

«Σε συνδυασμό με την απώλεια εδαφών τον τελευταίο μήνα, η συμφωνία της 30ής Ιανουαρίου φαίνεται να σημάνει το τέλος των κουρδικών φιλοδοξιών για τη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού ή αποκεντρωμένου συστήματος στη Συρία», αναφέρει ο Γουίνθροπ Ρότζερς, ερευνητής στο Chatham House.

Η απόφαση της κυβέρνησης του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «να μην παρέμβει ήταν καθοριστικός παράγοντας, μαζί με τις αποσκιρτήσεις Αράβων και φυλών από τις SDF», συμπληρώνει.

Οι Κούρδοι δεν κρύβουν την πικρία τους προς την Ουάσιγκτον. Πηγή με γνώση του θέματος ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια συνάντησης στο ιρακινό Κουρδιστάν τον περασμένο μήνα, ο Αμερικανός απεσταλμένος στη Συρία, Τομ Μπάρακ, δήλωσε στον αρχηγό των SDF, Μαζλούμ Άμπντι, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «δεν θα ρίξουν ούτε μία σφαίρα κατά της Δαμασκού» για χάρη των Κούρδων.

Ο Ίσα σχολίασε πως η αμερικανική εγκατάλειψη ήταν «βαρύ πλήγμα».

«Τα συμφέροντά τους μαζί μας τελείωσαν μόλις ολοκληρώσαμε τη μάχη κατά του ISIS», είπε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία άσκησε επίσης πιέσεις για τον τερματισμό της κουρδικής αυτονομίας.

Ο Σαράα είναι αποφασισμένος να επιβάλει την κρατική εξουσία σε ολόκληρη τη χώρα.

Στις αρχές Ιανουαρίου, μετά το τέλμα των διαπραγματεύσεων, εξαπέλυσε επίθεση, με τις κυβερνητικές δυνάμεις να συγκρούονται με Κούρδους μαχητές στο Χαλέπι πριν προωθηθούν ανατολικά.

Ωστόσο, απέφυγε την αιματοχυσία που αμαύρωσε τους πρώτους μήνες της εξουσίας του, όταν εκατοντάδες μέλη της αλαουιτικής μειονότητας σφαγιάστηκαν στα παράλια τον Μάρτιο, και μετά τις φονικές συγκρούσεις με τους Δρούζους στον νότο τον Ιούλιο.

Πηγές προσκείμενες στη Δαμασκό αναφέρουν ότι οι Αρχές είχαν συντονιστεί με αραβικές φυλές των περιοχών που ήλεγχαν οι SDF μήνες πριν την επίθεση, ώστε να εξασφαλίσουν την αναίμακτη είσοδο του στρατού.

Οι Άραβες αποτελούσαν περίπου το ήμισυ των 100.000 μαχητών των SDF. Η ξαφνική αποσκίρτησή τους ανάγκασε τις SDF να αποσυρθούν από τις επαρχίες Ράκα και Ντέιρ αλ Ζουρ σχεδόν αμαχητί.

Ο Σαράα εξέδωσε διάταγμα τον περασμένο μήνα για τα εθνικά δικαιώματα των Κούρδων, αναγνωρίζοντας την κουρδική γλώσσα ως επίσημη για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία της Συρίας το 1946.

Η μειονότητα, που αριθμεί περίπου δύο εκατομμύρια σε έναν πληθυσμό 20 εκατομμυρίων, υπέστη δεκαετίες καταπίεσης υπό το καθεστώς της οικογένειας Άσαντ.

«Ζούσαμε σε ένα πολιτικό σύστημα χωρίς πολιτισμό, χωρίς γλώσσα, χωρίς πολιτικά ή κοινωνικά δικαιώματα», λέει η Ροξάν Μοχάμεντ.

Ο Ίσα, που διδάσκει κουρδικά, εκφράζει φόβους για το μέλλον: «Υπάρχει μεγάλος φόβος για τα παιδιά μας που διδάσκονται στα κουρδικά εδώ και χρόνια. Δεν ξέρουμε ποια θα είναι η μοίρα τους».

Πηγή: The Arab Weekly